Iruzur digitalen gorakadaz eta sofistikazioaz ohartarazten du Legazpiko Udalak
Legazpiko Udalak mezu elektronikoen eta testu-mezuen (SMS) bidezko iruzur-saiakeren gorakadaren berri eman nahi die herritarrei. PuntuEus Fundazioak emandako segurtasun digitaleko azken datuen arabera, phishing kasuak (enpresen edo erakundeen nortasuna ordezten duten erasoak) bikoiztu egin dira azken urtean, eta horiek detektatzea zailtzen duten sofistikazio-mailetara iritsi dira.
Iruzur-bolada berri honek lehen ezkutu gisa erabiltzen ziren hizkuntza-oztopoak gainditzea lortu du. Adimen artifizialaren erabilerari esker, ziberdelitugileak euskaraz eta gaztelaniaz ondo idatzitako mezuak igortzen ari dira, lehen engainua salatzen zuten ortografia-akatsak ezabatuz eta biktimen konfiantza erraztuz.
Iruzurgileek nola jarduten duten
Antzemandako metodoa premiazko abisuak konfiantzazko erakundeetara bidaltzean datza: DGT edo Ogasuna bezalako erakunde publikoetatik, mezularitza-enpresetara, zerbitzu teknikoak edo banku-erakundeak. Mezu horietan, ustezko isun bat, atxikitako pakete bat edo segurtasun-arazo bat dagoela alegatzen da, erabiltzailea iruzurrezko esteka batean klik egitera behartuz.
Estetika ofiziala imitatzeko arreta handiz diseinatutako web orri faltsu batera zuzentzen du esteka horrek, datu pertsonalak eta banku-gakoak lortzeko edo bidegabeko kobrantzak berehala egiteko helburu bakarrarekin.
Segurtasun-gomendioak
Udalak gogorarazten du administrazio publikoek eta zerbitzu-enpresek ez dutela inoiz ordainketa edo datu sentikorrik eskatzen SMS edo posta elektroniko bidezko zuzeneko esteken bidez. Egoera horren aurrean, honako jarraibide hauek betetzeko eskatzen zaie herritarrei:
• Mezuak presioa egiten badizu errekarguak edo blokeoak izateko mehatxupean jokatzeko, susmatu berehala.
• Egiaztatu helbide elektronikoa edo webeko domeinua bat datorrela ofizialarekin; iruzurgileek ia hautemanezinak diren gutxieneko aldaketak erabiltzen dituzte azkar irakurtzean.
• Kudeaketa bat egin nahi baduzu, sar zaitez zuzenean webgune ofizialean helbidea zure nabigatzailean idatziz, inoiz ez jasotako mezuaren estekaren bidez.
• Ez sartu inoiz zure txartelaren zenbakia edo online bankako gakoak horrelako esteka batean klik egin ondoren.
• Ezabatu mezua zuzenean, ustekabeko akatsak saihesteko.
Bankuko datuak eman badituzu edo ordainketaren bat egin baduzu, berehala jarri behar duzu harremanetan zure finantza-erakundearekin, txartelak blokeatzeko edo eragiketak baliogabetzeko. Ondoren, aurkeztu salaketa poliziaren aurrean.
Legazpiko Udaletik kontu handiz ibiltzea gomendatzen dugu eta, batez ere, gure adinekoak ohartaraztea, zibergaizkile hauen helburu nagusia izaten baitira.
